Natuurspoorjournaal #84 - Klein geluk in de bergen

Zicht op Val Tasna.

Het regende een beetje, dus gingen we naar buiten. Het berglandschap hier in het Unterengadin is met laaghangende wolken even mooi als met een knallende zon. Misschien wel mooier. De afgelopen dagen hebben we al mooie tochten gemaakt. We zagen steenarenden, alpensneeuwhoenders, gemzen, notenkrakers, waterpiepers, reeën, edelherten, raven, alpenkauwen en zowaar mijn eerste alpengierzwaluw in de Alpen. Een zeldzaamheid in deze hoek van Zwitserland.
Hij vloog in een groepje rotszwaluwen boven pension La Randulina in Ramosch. Je neemt waar dat er iets anders door die groep scheert, denkt eerst aan een ´gewone´ gierzwaluw, maar ergens in je hoofd is er een stemmetje dat zegt, hij vliegt anders, hij is groter. Haal je verrekijker! Nu! En door die kijker zag ik pas die witte borst. Prachtige vogel!

Ochtendlicht boven de Piz Nair en de Piz Lad. Vanuit het raam van onze kamer.

Vandaag liepen we door het Val Tasna bij Ftan naar Alp Laret en Scuol. Weer een fijne tocht, ondanks het feit dat de hele dag sputterde zoals gezegd. Het was niet een hele zware, lange of heroïsche wandeling, maar daar ben ik ook niet zo van. Door mijn treuzeltempo hoop ik meer te zien van het dierenleven in de bergen en de sporen die ze achterlaten.
Voor wat dat laatste betreft, is het hier hard werken. Geen mooie modder- en zandpaden zoals in Nederland. Natuurlijk zijn er de notenkrakers die nu druk de zaden van de alpendennen verzamelen en verstoppen. In het Tamangur, het hoogste alpendennenbos van Europa, vind je honderden uitgehaalde dennenappels. De zaden van die alpenden lijken een beetje op pijnboompitten. Energiebommetjes die de notenkrakers de winter door moeten helpen.

Edelhertprenten op een nieuwe zandbank langs de Inn.

Verder vind je af en toe een prent van een hert of ree dat toevallig dat enige modderstukje op een pad heeft overgestoken. Gisteren vond ik langs de Inn een nieuwe grindbank met wat zandige plekken. Hier hadden edelherten gelopen. Een prachtig beeld, zo'n hert dat richting het kolkende water loopt. Wat heeft hij daar te zoeken? Wat trekt hem? Of kan hij net als ik zijn nieuwsgierigheid niet bedwingen en moet hij dat nieuwe stukje 'gewoon' even onderzoeken?
En vandaag zag ik weer wat ik al zo vaak heb meegemaakt in de bergen, maar me elke keer weer raakt. Een vos en ik lopen hetzelfde pad. Hij iets vaker dan ik gezien de grote hoeveelheid uitwerpselen die we vonden. Ik heb het nu al zo vaak gezien, maar het verveelt me nooit. Klein geluk in die grootse bergen.

Uitwerpsel van een bos, natuurlijk op een hoog plekje langs het pad.

Natuurspoorjournaal #69 - Bergpoep

Clemgia Schlucht nabij Scuol.

Jolanda Linschooten schrijft in een van haar bergboeken over bergbewustzijn. Lelijk woord, lastig begrip, maar ik begrijp precies wat ze bedoelt. Deze week leid ik samen met Nicolette weer een groep mensen rond in de bergen van het Unterengadin. En ik heb mezelf al meerdere keren het woord awareness horen zeggen. En dan niet zozeer in de context van de bergen, maar in de zin van 'het zien van alpendieren'. Ik probeer mensen eigenlijk iets van 'bewustzijn voor de aanwezigheid van dieren' mee te geven. Ik heb er echt een hekel aan om alles te verengelsen, maar dan vind ik wildlife awareness toch wel iets fijner klinker. 

 

Onder de gasten in het pension waar we verblijven zijn zeer ervaren bergwandelaars. Met het bergbewustzijn zit het bij deze mensen wel snor, maar ik verbaas me er vaak over hoe weinig ze soms meekrijgen van het dierenleven tijdens bergwandelingen. En dat is wat ik probeer te veranderen. Bij de presentatie afgelopen zondag keken sommigen nog wat vies toen ik een aantal poepplaatjes liet zien, maar twee dagen later worden er via allerlei lcd-schermpjes zeer enthousiast de meest wanstaltige uitwerpselen onder mijn neus gedrukt. Het is maar goed dat die smartfoons nog niet zo slim zijn dat ze ook geur kunnen opnemen en afspelen. 

Keutels van gems op 2300 meter hoogte.

En voor het heerlijke avondeten in pension La Randulina worden enthousiast de waarnemingen van de dag uitgewisseld. Een rotskruiper wordt overboden door twee lammergieren en poep van een gems moet het afleggen tegen een veer van een korhoen. Ondertussen geniet ik zelf vooral van de notenkrakers die druk in de weer zijn met het verstoppen van arvezaden. Alle kegels van de arve (alpenden) lijken al geoogst. Als overladen bommenwerpers zien we de notenkrakers van hot naar vliegen. Het lijkt een ongeorganiseerde chaos, maar het schijnt dat ze de meeste van de ongeveer de 10.000 zaden die ze verstoppen weer terug kunnen vinden. Soms moeten ze daarvoor later gangen van bijna anderhalve meter in de sneeuw graven. Dan hebben onze gaaien een makkie!

Notenkrakerbuffet.

O ja, ik moet natuurlijk niet vergeten dat ik na 8 jaar zoeken eindelijk een drieteenspecht heb gezien. Hij zocht op een dode larix naar keverlarven, deed minuten lang zijn ding en maakte live een prachtig spoor. Ik kreeg pijn in mijn benen van het schrap zetten tegen de steile helling en een stijve nek van het omhoog turen, maar veel bewuster kon ik het niet meemaken. 

P.s. In Zweden en Noorwegen zochten we in 2013 zeven weken naar de drieteenspecht, zonder resultaat. Kijk hier voor dat relaas.