dinsdag 22 augustus 2017

Natuurspoorjournaal #104 - Ochtenddas

Loopspoor van een das in de buurt van Elp. 
Het voordeel van wakker worden ín het bos is dat je ook de diersporen ziet die later in de ochtend al weer verdwenen zijn. Loopsporen van een das in bedauwde gras bijvoorbeeld zoals op bovenstaande foto die is gemaakt in de buurt van Elp. Normaalgesproken ben ik - helaas - niet zo'n vroege vogel, maar om meerdere redenen moet ik daar toch maar eens verandering in brengen. 

Zelfde plek, maar dan de avond er voor.
Want wat is het heerlijk buiten in die ochtenduren. Tien minuten na de vondst van dat dassenspoor, stonden we ons al weer te verlekkeren bij een zwarte ooievaar die in een dampend bosven naar iets eetbaars zocht. Ik heb er geen foto van kunnen maken omdat mijn camera te vochtig was, maar het plaatje zit een week later nog tegen de binnenkant van mijn ogen geplakt. Een plaatje met een - ik durf het bijna niet te zeggen - buitelandse wildernisallure, maar dan gewoon in Drenthe.   

woensdag 26 juli 2017

Natuurspoorjournaal #103 - Konijnenholen

Foto 1. Van afstand een dassenburcht, van dichtbij toch echt 'gewoon' van konijn. 
Onlangs liepen Nicolette en ik een rondje in Westerwolde. Op de hei van Ter Borg zag ik 'in de verte' een grote witte bult zand liggen. Eerste gedachte: tjonge, die das laat wel heel duidelijk zien dat hij er is. En de locatiekeuze was ook wat vreemd. Nu bouwen dassen wel vaker een (bij)burcht in een heideveld(je), maar op de een of andere manier toch altijd een beetje uit het zicht. Ik was dus blij verrast dat ik weer een 'plaatje' aan mijn zoekbeeld kon toevoegen. Dassen blijven immers verrassen.

Grote burchtcomplexen

Maar ter plaatse bleek weer op te gaan dat je eerst even rustig moet kijken. Of zoals mijn maatje René vaak zegt, als je wilt dat het een das is, zie je alleen nog maar das. Deze indrukwekkende hoop zand (foto 1) was echter naar buiten gewerkt door een konijn. Ook een wat atypisch beeld, want er was maar 1 zandkegel. Konijnen leven vaak in groepsverband en daardoor ontstaan meestal grotere burchtcomplexen (foto 2).

Foto 2. 'Klassiek' complex van konijnenburchten. 
Het konijn werd in de twaalfde eeuw vanuit Frankrijk in heel West-Europa ingevoerd en als geschenk (lees jachtwild) uitgewisseld door kloosterlingen en adel. Tot de jaren vijftig van de vorige eeuw was het konijn een wijdverspreide soort in ons land. Door hun sociale levenswijze (ze zijn met veel om het simpel te zeggen) houden ze hun eigen geliefde habitat met korte vegetaties in stand.

VHS

Maar erg goed gaat het niet met het konijn. Ziektes als myxomatose en de twee varianten van VHS (Viral Haemorraghic Syndrome) hebben de populaties een aardige deuk opgeleverd. Na de eerste VHS-uitbraak vanaf begin jaren negentig werd de soort op een mij aantal bekende plekken volledig weggevaagd. In gebieden waar een restpopulatie overbleef waren er snel tekenen van herstel, maar hier zorgde VHS 2 voor een nieuwe klap. Door de hoge stikstofdepositie worden de geschikte terreinen daarna in hoog tempo door verruiging ongeschikt voor hervestiging van konijnen.

Foto 3. Konijn. 
Het konijn wordt ondanks al die tegenslagen nog steeds niet in zijn voortbestaan bedreigd. Vreemd is het wel dat het beeld van plekken die jarenlang door de vele sporen van konijnen werden gedomineerd vrij snel dichtgroeien met bijvoorbeeld pijpenstrootje. Dan zie je pas echt goed hoeveel invloed konijnen op het landschap hebben.

donderdag 13 juli 2017

Mooie das in slecht licht

Mooie das in slecht licht...
De leden van de Dassenwerkgroep Drenthe houden geregeld lezingen. De foto's die we daarvoor gebruiken zijn een beetje sleets aan het worden. Of beter gezegd, al jaren gebruiken we de prachtige foto's die fotograaf Jan Duker een dikke vijf jaar geleden maakte. Toen hadden we het geluk van een burcht op een relatief open plek en waar de dassen vroeg al vroeg op de avond naar buiten kwamen. Jan heeft daar prachtige beelden gemaakt. 
De laatste weken probeer ik voor wat 'vers bloed' te zorgen. Maar dat valt nog niet mee. Of de dassen komen te laat (zon net te ver gezakt), de dassen komen helemaal niet naar buiten (regen), de dassen komen uit een heel andere pijp dan we dachten, de dassen lopen met een te ruime boog om ons heen of de dassen hebben gewoon geen zin om op de foto te gaan en vertrekken op een drafje om te gaan foerageren. Gisteravond lukte het een beetje, zij het al diep in de schemering. Maar het is fotografisch verre van goed.
Hoe voorspelbaar dassen in sommige gedragingen ook zijn, ze verrassen me elke keer weer. Dat vind ik juist ook zo leuk aan ze. Maar nu zouden ze best wel even een tijdje mogen stilstaan (in plaats van steeds met die neus in het bladerdek te wroeten), in een mooi lichtje, op een feeëriek bemost plekje in het bos...